“కల్తీ కడుపు – హైదరాబాద్కు పెరుగుతున్న ఆహార ముప్పు “మనము తింటున్నది ఆహారమా? లేక విషమా?” హైదరాబాద్… ప్రపంచ స్థాయి ఐటీ హబ్, రుచుల రాజధాని, బిర్యానీకి బ్రాండ్ అంబాసిడర్గా నిలిచిన నగరం. ఇక్కడి ఫుడ్ కల్చర్ కేవలం ఆకలిని తీర్చేది కాదు—అది జీవనశైలిని ప్రతిబింబిస్తుంది. కానీ ఇదే నగరం ఇప్పుడు ఒక భయానక వాస్తవాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. మనం తింటున్న ఆహారం నిజంగా భద్రమా? లేక నెమ్మదిగా మన ఆరోగ్యాన్ని క్షీణింపజేస్తున్న విషమా? ఇటీవలి రోజుల్లో వెలుగులోకి వస్తున్న ఘటనలు చూస్తే, ఆహార కల్తీ సమస్య ఒక చిన్న సమస్య కాదు—నగరాన్ని మౌనంగా కబళిస్తున్న మహమ్మారి అని చెప్పాలి. కల్తీ వ్యాపారం – విస్తరిస్తున్న నిశ్శబ్ద ముప్పు మైలార్దేవ్పల్లి, బోరబండ, జియాగూడ, కుల్సుంపురా, వారసిగూడ… నగరంలోని పలు ప్రాంతాల్లో ఇటీవల వెలుగులోకి వచ్చిన అక్రమ ఆహార తయారీ కేంద్రాలు ప్రజలను కలవరపెడుతున్నాయి. ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులు, పోలీసులు నిర్వహించిన దాడుల్లో బయటపడిన దృశ్యాలు భయంకరంగా ఉన్నాయి. పాడైపోయిన పదార్థాలతో మిఠాయిల తయారీ ప్రమాదకర కెమికల్స్తో రంగు, వాసన మార్చడం కుళ్లిపోయిన చికెన్ నిల్వ చేసి విక్రయం అల్లం-వెల్లుల్లి పేస్ట్లో నాణ్యతలేని రసాయనాలు పచ్చళ్లలో పాడైన కూరగాయల వినియోగం గడువు ముగిసిన పదార్థాలతో ఆహారం తయారీ ఒక చోట 600 కిలోలకు పైగా కుళ్లిన మాంసం… మరోచోట వేల కిలోల కల్తీ ముడిసరుకు. ఇవి చూస్తే, ఇది చిన్న స్థాయి వ్యాపారం కాదని స్పష్టమవుతోంది. బయటపడినవి కేవలం మంచుకొండ శిఖరమే అన్న అనుమానం మరింత బలపడుతోంది. లాభాల కోసం ప్రజల ఆరోగ్యం పణంగా ఈ కల్తీ వ్యాపారం వెనుక ఉన్న ప్రధాన లక్ష్యం—తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభం. కానీ ఆ లాభం కోసం వ్యాపారులు ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెడుతున్నారు. నాసిరకం ముడిసరుకులు పాడైన పదార్థాల పునర్వినియోగం రసాయనాలతో మాయమాటలు పరిశుభ్రతకు పూర్తిగా విరుద్ధమైన తయారీ దీని ప్రభావం తీవ్రం: ఫుడ్ పొయిజనింగ్ కిడ్నీ, లివర్ సమస్యలు క్యాన్సర్కు దారితీసే రసాయన ప్రభావాలు పిల్లల్లో ఎదుగుదల సమస్యలు ఇది కేవలం ఆరోగ్య సమస్య కాదు—ఇది సమాజంపై జరుగుతున్న నేరం. లైసెన్స్ ఉన్నా… నియంత్రణ ఎక్కడ? దాడుల్లో బయటపడుతున్న ఒక సాధారణ అంశం—లైసెన్స్ లేకుండా లేదా గడువు ముగిసినా వ్యాపారం కొనసాగించడం. ఫేక్ లైసెన్స్ల వినియోగం ఫుడ్ సేఫ్టీ నిబంధనల ఉల్లంఘన హైజీన్ ప్రమాణాల లేమి ఇది అధికార యంత్రాంగం పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. పర్యవేక్షణ లోపం, సిబ్బంది కొరత, కొన్నిసార్లు అవినీతి—ఇవి సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి.
హైదరాబాద్లో ఆహార భద్రత కోసం ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన కీలక చర్యల్లో ఒకటి H-FAST (Hyderabad Food Safety Task Force). ఈ టాస్క్ ఫోర్స్ లక్ష్యం నగరంలోని అక్రమ ఆహార తయారీ, నిల్వ, విక్రయాలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం. H-FAST ద్వారా: ఆకస్మిక దాడులు (Surprise Inspections) అక్రమ యూనిట్ల సీజ్ కల్తీ పదార్థాల స్వాధీనం నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వారిపై కేసులు ఇవి జరుగుతున్నాయి. ఇటీవల బయటపడిన చాలా కేసులు కూడా ఈ టాస్క్ ఫోర్స్ చర్యల వల్లే వెలుగులోకి వచ్చాయి. అయితే ప్రశ్న ఇదే— ఈ చర్యలు నిరంతరంగా కొనసాగుతున్నాయా? లేక కేవలం ప్రచారానికి పరిమితమవుతున్నాయా? ఒక్కోసారి జరిగే దాడులతో సమస్య పరిష్కారం కాదు. దీర్ఘకాలిక, క్రమబద్ధమైన పర్యవేక్షణ అవసరం. స్ట్రీట్ ఫుడ్ నుంచి స్టార్ హోటల్ వరకు – ఎక్కడా భద్రత హామీ లేదు కల్తీ ఆహారం ఇప్పుడు ఒకే వర్గానికి పరిమితం కాలేదు. స్ట్రీట్ ఫుడ్ స్టాల్స్ చిన్న హోటళ్లు కిరాణా దుకాణాలు క్యాటరింగ్ సేవలు ఇలా విస్తృతంగా వ్యాపిస్తోంది. అంటే మనం తినే ప్రతి పదార్థం ఇప్పుడు అనుమానాస్పదమే. ప్రజల నిర్లక్ష్యం – సమస్యకు మరో మూలం ఈ సమస్యకు వ్యాపారులే కారణం కాదు—మనమూ బాధ్యత వహించాలి. తక్కువ ధర కోసం నాణ్యతను విస్మరించడం హైజీన్ చూడకుండా తినడం ఫిర్యాదులు చేయకుండా మౌనం ఈ నిర్లక్ష్యం వల్లే కల్తీ వ్యాపారం బలపడుతోంది. ప్రభుత్వం తీసుకోవాల్సిన అత్యవసర చర్యలు ఈ సమస్యను అరికట్టాలంటే కఠిన చర్యలు తప్పనిసరి: 1. నిరంతర తనిఖీలు ప్రతి ప్రాంతంలో రెగ్యులర్ ఇన్స్పెక్షన్స్ అక్రమ యూనిట్లను వెంటనే మూసివేయడం 2. భారీ జరిమానాలు & శిక్షలు లక్షల్లో జరిమానాలు పునరావృతం అయితే జైలు శిక్ష 3. టెక్నాలజీ వినియోగం QR కోడ్ ద్వారా ఆహార ట్రాకింగ్ డిజిటల్ లైసెన్స్ వెరిఫికేషన్ 4. ప్రజా అవగాహన స్కూళ్లలో ఫుడ్ సేఫ్టీ అవగాహన ప్రచార కార్యక్రమాలు ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు పరిశుభ్రంగా కనిపించే చోటే తినాలి గడువు తేదీలు తప్పక చెక్ చేయాలి అనుమానాస్పద ఆహారం నివారించాలి ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయాలి.
మీడియా పాత్ర – సమాజానికి కళ్ళు మీడియా ఈ సమస్యను వెలుగులోకి తీసుకురావడంలో కీలకం. అవగాహన కల్పించడం అధికారులను అప్రమత్తం చేయడం నేరాలను బయటపెట్టడం.
“A Slow Poison on Our Plates: Hyderabad’s Food Safety Alarm”
